Keynes, tegen wil en dank....
Geplaatst op zondag 15 februari 2009
“De kredietcrisis bewijst geenszins het failliet van het kapitalisme of van het liberale gedachtegoed”, aldus Frits Bolkestein in het Financieele Dagblad van afgelopen woensdag. Goed dat Bolkestein dit nog eens benadrukt. Er wordt te pas en te onpas geroepen dat de kredietcrisis het failliet van het vrije- marktdenken is. Alsof een door de staat geleide economie tot successen leidt? Desalniettemin worden hier en daar diverse linkse stokpaardjes van stal gehaald en dreigt een aanzienlijke toename van staatsbemoeienis.
De vrije markt heeft voor een enorme welvaartsgroei gezorgd. Bij het vrije en particuliere ondernemerschap is het belangrijk te realiseren dat er geen markt of onderneming is zonder regels. De VVD is niet tegen overheidstoezicht. In de beginselverklaring van de VVD is opgenomen dat de Staat ten aanzien van de vrije markt de rol van marktmeester speelt. In de VS heeft het bij het bankwezen totaal ontbroken aan regulering en adequaat toezicht.
Het risico bestaat dat de overheid doorslaat en gaat “overreguleren”. In crisis als deze, veroorzaakt door menselijk handelen en falend toezicht, verwacht men (te) veel van de overheid. De getroffenen zullen echter ook zelf aan de bak moeten. Juist nu zullen ondernemers, die over het algemeen een periode van groei en bloei achter de rug hebben, creatieve oplossingen moeten bedenken om de continuïteit van bedrijfsvoering te waarborgen.
De lokale overheid kan daarbij helpen. Bijvoorbeeld door, waar mogelijk, (vergunnings)procedures te verkorten waardoor bedrijven hun (investerings)plannen sneller kunnen realiseren. Daarnaast is juist nu gemeentelijke lastenbeheersing van essentieel belang. De beschikbare middelen van burgers en bedrijven zijn keihard nodig voor investeringen en bestedingen om de zaak weer vlot te trekken. Ook door facturen sneller te betalen kunnen gemeenten een helpende hand bieden.
Naast deze maatregelen kunnen wij ook niet om Keynes heen. In tijden van economische neergang zou volgens deze Britse econoom (1886-1946) de overheid door investeringen in de infrastructuur de werkgelegenheid op peil moeten houden. Zodoende krijgen dan meer mensen een baan, wat de consumentenuitgaven en zodoende de economische groei positief beïnvloedt. Aangezien er minder werkloosheidsuitkeringen moeten worden verstrekt en er meer loonbelasting binnenkomt zou dit ook voor de overheidsfinanciën een gunstige ontwikkeling zijn.
Zelfs Bolkestein kiest nu even voor Keynes: “niet omdat wij het willen, maar omdat het moet anders krijg je chaos. De maatregelen die nu worden getroffen zijn uit wanhoop geboren.” Bolkestein, die als student overigens op Drees stemde, denkt niet dat Zalm het veel anders gedaan zou hebben dan Wouter Bos. Dat schept in deze barre tijden dan wel weer een band tussen sociaal-democraten en liberalen….
Lennart Harpe
