De Provincie heeft bestaansrecht I

Geplaatst op vrijdag 19 maart 2010

Trefwoorden: provincie

Periodiek is de afgelopen decennia het bestaan van het provinciaal bestuur als onderdeel van het openbaar bestuur ter discussie gesteld. Onlangs publiceerde NRC journalist Marc Chavannes in zijn boek[1]“Niemand regeert” enkele eerder verschenen columns waarin hij de provincies scherp en kritisch tegemoet treedt, al eerder publiceerde bestuurskundige Klaartje Peters haar boek[2]“Het opgeblazen bestuur” waarin het provinciaal bestuur een bijzonder kritische spiegel wordt voorgehouden. In 2011 zijn er provinciale verkiezingen waarbij de kiezer uit de stoel moet komen om naar de stembus te gaan. Waarom eigenlijk?

Het provinciaal bestuur is als bestuurslaag ouder dan de rijksoverheid en heeft alleen daarom al een zeker bestaansrecht. Het debat over opheffing van de provincies wordt aangejaagd door een gestaag sterker worden van de Europese overheid en een rijksoverheid die van mening is dat  Nederland vanuit Den Haag bestuurd kan worden. Ook is er bestuurlijke concurrentie met de stadsgewesten, de grote steden en de waterschappen met discussies over wie er nu waar over gaat. Van geheel andere aard is de discussie voortvloeiend vanuit de electorale kant, de lage opkomst bij provinciale verkiezingen wordt steevast gebruikt om het provinciaal bestuur ter discussie te stellen. Hetzelfde overkwam onlangs de waterschappen. Een overigens regelrecht onzin argument waar ik later uitgebreid op terug wil komen.

De stadsgewesten en de ad hoc regionale samenwerkingsverbanden vereisen provinciale coördinatie langs de randen. Op een paar wettelijk geregelde stadsgewesten na is Nederland een lappendeken geworden van lukraak elkaar overlappende regionale samenwerkingsverbanden waarin gemeenten samenwerken om gemeentelijke taken uitgevoerd te krijgen.

De provincie kent autonomie als het gaat om de eigen huishouding en medebewind als het gaat om de uitvoering van rijkstaken. De Beginselverklaring van de VVD zegt over bestuur: “Vertrouwen vormt het uitgangspunt in de omgang van de overheid met burgers. De overheid is dienstbaar aan de burgers en aan hun vrijheden. Doorgeschoten bureaucratie en bemoeizucht zijn een niet te onderschatten bedreiging voor de vrijheid van mensen. De burger heeft bij voorkeur met zo min mogelijk bestuurslagen tegelijk te maken”

Een goed voorbeeld waar de provinciale overheid de komende jaren onmisbare diensten kan bewijzen is de verdere versterking van de bestuurskracht van lokale overheden door mee te denken met mogelijkheden voor intensieve lokale samenwerking. Een ander voorbeeld is het financieel toezicht. Gemeenten staan aan de vooravond van grote en ongekende saneringen van de gemeentelijke  begrotingen. Politieke ambities, parade- en stokpaardjes moeten worden losgelaten en groepen burgers met ‘leuke’ wensen worden teleurgesteld. Dat gaat leiden tot forse druk op het lokaal bestuur en de individuele lokale bestuurders.

Het wordt boeiend om te zien in hoeverre het lokaal bestuur die opgave op eigen kracht kan realiseren en in hoeverre de druk van het provinciaal toezicht nodig is om de saneringen van het lokale huishoudboekje doorgevoerd te krijgen. Er rust een zware verantwoordelijkheid op de wethouders van financiën en de gedeputeerde van financiën.



[1] Chavannes, Marc; Niemand regeert. De privatisering van de Nederlandse politiek; Uitgeverij NRC boeken 2009

[2]. Peters, Klaartje; Het opgeblazen bestuur. Een kritische kijk op de provincie; Uitgeverij Boom, 2007,

Laat een reactie achter

naam:
*
e-mail adres:
*
titel:
*
inhoud:
*
Voer de tekens in zoals weergegeven in de afbeelding:
captcha code
*

Reacties op 'De Provincie heeft bestaansrecht I' (1)

Meer argumenten tegen huidige provincie dan voor

Ronald,

Je noemt veel goede argumenten om de provincies in hun huidige vorm op te heffen en maar weinig goede om het zo te houden.

En: waarom niet opschalen naar landsdelen, in elk geval in de Randstad? Daar zijn al zoveel goede redenen voor genoemd in het debat over de verouderde bestuurlijke inrichting van Nederland... en het bezuinigingsargument is daar nu nog eens een keer bijgekomen.

Geplaatst door Pauljan Kuijper op zondag 21 maart 2010

Voeg toe aan Delicious Voeg toe aan NUjij Voeg toe aan Google bookmarks Voeg toe aan Linked In Voeg toe aan NUjij Voeg toe aan Technorati Voeg toe aan Twitter 
© 2010 VVD Delft  |  Colofon  |  RSS | Sitemap