Servet, tafellaken en randstedelijk besturen

Nog nadenkend en terugkijkend op de totstandkoming van het concept verkiezingsprogramma voor de VVD in de Provinciale Staten van Zuid-Holland trok de discussie over het midden-bestuur opnieuw mijn aandacht. In dit soort discussies lijkt het er vaak op dat Delft te klein is voor het tafellaken en te groot voor het servet.

 

Vorig jaar ontdekten bestuurders van de Randstad dat in Europees opzicht de Randstad op benchmarklijstjes naar beneden aan het vallen is. In 2005 riep de fameuze bestuurlijke Holland Acht in een Manifest op tot drastische modernisering van het bestuur van de Randstad. Inmiddels heeft minister Remkes de Commissie Kok ingesteld die over deze kwestie moet gaan adviseren. Inmiddels is het gekrakeel over de super Randstad provincie losgebarsten en gaat het over welke provincie met welke andere provincie in een nieuw bestuur mag. VVD-fractievoorzitter in de Provinciale Staten van Zuid-Holland, Frederik van der Dussen, ging gelukkig vorig jaar in de VVD-Nieuwsbrief in op de inhoud. Tot een aantal jaren geleden behoorde de Randstad met zijn twee mainports bij de top van de grootstedelijke regio’s in Europa. In 1999 nam de Randstad Holland tussen twintig vergelijkbare Europese grootstedelijke regio’s nog de vijfde plaats in met de groei van de welvaart. Vier jaar later was die groei gekelderd naar een 19^e plaats, de één na laatste. Een belangrijke oorzaak van die daling is volgens een groeiende groep bestuurders en politici het ontbreken van een slagvaardige bestuursstructuur. De Randstad is een onoverzichtelijke bestuurlijke lappendeken: vier provincies, vier grootstedelijke regio’s, vier grote steden en ruim honderdveertig steden en plattelandsgemeenten. Niemand heeft de bevoegdheid om zelfstandig voor de Randstad bestuurlijk belangrijke besluiten te nemen.

 

Inmiddels weet ik dat het gebruikelijk is om eens in de tien tot vijftien jaar te proberen de provincies op te heffen of om te vormen. Al honderden jaren is dit tragisch tot mislukken gedoemd, het huis van Thorbecke zit kennelijk robuuster in elkaar dan sommigen denken. Het geeft dan ook blijk van groot optimisme om het nog weer eens te proberen. Het is moedig en, gezien de heersende problematiek, ook te prijzen.

 

Delft heeft in deze discussie veel te verliezen en een wereld te winnen. Er liggen grote kansen. Delft is een historische stad met een universiteit. Onze stadsstrategie Delft Center of Technology (Delft Kennisstad) kan alleen succesvol verder ontwikkelen in een bestuurlijke omgeving waarin gezamenlijk keuzes worden gemaakt. Liggend op de as Leiden, Den Haag en Rotterdam, de Kennisboulevard A-13, komt het aan op goede bestuurlijke afspraken over profilering en bijbehorende investeringen. Het Stadsgewest Haaglanden is te krappe en knellende jas, het Platform Zuidvleugel past beter. Hier wringt alleen de schaal van Delft: net te klein! Delft zit in het Platform Zuidvleugel niet zelfstandig bestuurlijk aan tafel.

 

Delft kan volgens mij een rol van betekenis spelen en meesturen in de Randstaddiscussies door op alle plaatsen waar discussies worden gevoerd nadrukkelijk met visie en argumenten aanwezig te zijn. Niet bescheiden dus, maar onze plek op eisen en uit te politieke en bestuurlijke luwte treden.