Wonen in een kennisstad
Geplaatst op donderdag 3 april 2008
De donderdag begon met een gesprek met Joe Hedges, internationaal programmamanager van de gemeente San José op gemeentehuis. Deze uitgestrekte gemeente omvat het zuidelijke deel van Silicon Valley. Aardig detail is te weten dat het stadhuis in 2005 is opgeleverd en qua uitstraling lijkt op het stadhuis van Den Haag, niet verbazingswekkend want ontworpen door de Amerikaanse architekt Richard Meier.
San Jose is van 100.000 inwoners in 1930 gegroeid naar ruim 920.000 inwoners nu. Met het regelmatig herstructureren van wijken wordt actief seggregatie voorkomen. De stad hecht veel waarde aan ‘affordable housing’ vanwege het instandhouden van een gezonde economie en een hoge kwaliteit van leven. Een gebrek aan betaalbare woningen veroorzaakt langer en meer woon-werk verkeer hetgeen productiviteit drukt, vermindert de tijd die met de familie kan worden doorgebracht en vergroot de files. Ook maakt dat het moeilijk voor mensen in diensten verlenen zoals onderwijzers, verplegend personeel, politie en brandweer moeilijk te wonen in de omgeving waar zij werken. Delft heeft met bijna 100.000 inwoners en een beroepsbevolking van bijna 50.000 arbeidskrachten. Ongeveerd de helft van die arbeidskrachten werkt buiten Delft en maakt dus gebruik van trein, tram, A4 en A13 voor woon-werkverkeer.
Doordat de meeste inwoners van buiten komen is integratie noodzaak en gewoonte geworden, ruim de helft van de inwoners spreekt thuis een andere taal dan engels en eenderde is niet in San José geboren. De stad groeit nog steeds.
De stad heeft een transformatie doorgemaakt van landbouweconomie naar kennisintensief. Van de landbouw is praktisch niets meer terug te vinden hetgeen er op wijst dat de transformatie is voltooid. De stad telt ruim 7.300 technologische bedrijven met werkgelegenheid voor 300.000 mensen. Ongeveer 40% van de beroepsbevolking heeft een bachelor of hoger. Eenderde van het US venture capital wordt in San José geinvesteerd. Delft telt ongeveer 700 kennisintensieve bedrijven, organisaties en instellingen met een werkgelegenheid van ongeveer 15.000 arbeidsplaatsen.
De gemeente San José faciliteert een aantal incubators waarvan sommigen internationaal. Incubator US MAC, waar ik dinsdagavond Chuck Erikson sprak heeft bijvoorbeeld binnen de muren een aparte Japanse incubator. Internationale incubators helpen ondernemers van buiten de US om zich in Silicon Valley te vestigingen en te starten. Delft kent geen speciale internationale incubators.
Joe wees er op dat Nederland van oudsher een grote investeerder is in Silicon Valley en wonen en werken ruim 30.000 Nederlanders in Silicon Valley. Andersom is Nederland populair als ‘gateway’ naar Europa. Cisco Systems, een van de grootste bedrijven in Silicon Valley, doet bijvoorbeeld de Europese activiteiten via een kantoor in Amsterdam. Tenslotte faciliteert de stad ook enkele netwerken, waaronder Software Development Forum (SD Forum). Dat faciliteren gebeurt door bijvoorbeeld de huur van het gebouw te financieren. De stad hecht zeer aan startende ondernemers, vooral in de hightech sector. Ook de federale staat werkt daar aan mee door bijzondere zones aan te wijzen waar afwijkende belastingregelingen gelden om zo het ondernemen te stimuleren. Delft financiert samen met anderen via de stichting Delft Kennisstad activiteiten die de ontwikkeling van Delft als kennisstad stimuleren. Ook de ondersteuning van netwerken zoals de ICT-kring Delft kan via de stichting Delft Kennisstad georganiseerd worden.
In de middag bezochten wij de Microsoft Silicon Valley Campus. Een groot complex, echter met een heel zakelijke uitstraling. Steve Jobs, de baas van Apple sprak al eerder al eens uit dat Microsoft geen smaak heeft, wij weten nu dat dat zo is. Roy Levin gaf ons een introductie over Microsoft research. Zij doen over een breed spectrum onderzoek, voornamelijk technologie gedreven en niet door specifieke behoeften. Innovaties worden zo snel mogelijk in diensten en services van Microsoft opgenomen. Microsoft laboratoria zijn letterlijk wereldwijd georganiseerd: in de US in Redmond, Silicon Valley en New England; in United Kingdom in Cambridge; in China in Beijing en in India in Bangalore. Nieuw laboratoria worden gevestigd op basis van beschikbaar talent, aansluiting met universiteiten en daar waar de eerstvolgende miljard gebruikers zijn. Onderzoek vindt plaats van onderop: onderzoekers creeren projecten, niet het management. Samenwerking tussen de laboratia en met externe organisaties is van belang. Het meeste onderzoekswerk wordt intern besproken, er wordt op het juiste moment gepubliceerd. Resultaten worden gepatenteerd.
In de avond namen wij deel aan een grote bijeenkomst van de Churchill Club. Deze bijeenkomst vond plaats in het gebouw van het Computer Historisch Museum. In deze bijeenkomst maakten wij kennis met de directe wijze van communiceren. Gesprekken die niet rechtstreeks tot iets leiden worden binnen een minuut vriendelijk doch beslist afgerond. Een onderhoudend onderdeel van de bijeenkomst was een stevig en somtijds emotioneel debat tussen Marc Benioff van Salesforce.com en Hasso Plattner van SAP, beiden zeer succesvolle en vermogende IT-ondernemers. Het debat ging over software met de stelling van Benioff dat software-als-service het gaat winnen van software-als-product. Plattner vond dat onzin omdat sommige software en sommige bedrijfsomgevingen zo gecompliceerd zijn dat software lokaal op machines moet draaien.
De stichting Delft Kennisstad en de ICT-Kring Delft in het bijzonder zouden zelf meer van dit soort netwerkbijeenkomsten en prominente debatten in Delft kunnen organiseren, ook om rolmodellen of succesvoorbeelden voor Delfse ondernemers zichtbaar te maken. Juist op dit soort bijeenkomsten wordt onderling veel en intensief over nieuwe ontwikkelingen gesproken.
