Welstandscommissie niet zomaar afschaffen

 

De welstandsnota is gebaseerd op artikel 12a van de Woningwet. In deze nota zijn de beleidsregels vastgelegd met daarin de welstandscriteria en welstandskaders die worden toegepast bij de welstands-beoordeling van de bouwplannen. Elke bouwaanvraag moet worden getoetst aan 'redelijke eisen van welstand'. Als een bouwplan niet aan de welstandseisen voldoet, mag er geen bouwvergunning worden afgegeven, tenzij het gemeentebestuur vindt dat andere argumenten nog zwaarder wegen. Het is de wethouder, en uiteindelijk het college, dat bepaalt of een bouwplan voldoet aan de welstandseisen, maar daarbij laat hij zich adviseren door een onafhankelijke welstandscommissie. Die commissie wordt door de gemeenteraad benoemd voor een periode van drie jaar. In Delft bestaat de commissie uit deskundigen - architecten, stedenbouwkundigen en monumenten-deskundigen.

 

De gemeente legt in een welstandsnota zo concreet mogelijk vast welke welstandscriteria gelden voor de verschillende delen van de gemeente. Die criteria zijn ontleend aan een beschrijving van de identiteit van de betreffende buurt of wijk. Wanneer men vergunningsvrij mag bouwen, hoeft men niet te voldoen aan de criteria uit de welstandsnota. Maar er geldt dan wel dat het bouwplan niet al te sterk mag afwijken van de redelijke eisen van welstand. Heeft men wel een bouwvergunning nodig, dan wordt het bouwplan door de gemeente getoetst aan de eisen in de welstandsnota. Heeft de betreffende gemeente geen welstandsnota opgesteld, dan kan de gemeente de plannen ook niet op welstand beoordelen en vindt er geen toetsing plaats. De welstandsnota moet jaarlijks worden geëvalueerd. De welstandsnota kan alleen worden aangepast door een besluit van de gemeenteraad, nadat er een inspraakronde is geweest.

 

Voor elke reguliere bouwvergunning moet nu nog advies worden gevraagd aan de welstandscommissie. Die eis wil het kabinet laten vervallen. Gemeenten kunnen, aldus het kabinet, heel goed zelf bepalen hoe bouwplannen worden getoetst aan de welstandsnota. Dat kan procedures versnellen. Ook wil het kabinet dat welstandsbeleid deel gaat uitmaken van het bestemmingsplan. Hierdoor ontstaat een betere afstemming met het ruimtelijk beleid. Daarbij zal worden bepaald dat welstandsbeleid zich alleen nog mag richten op het uiterlijk van bouwwerken, zoals de materialen, kleuren en onderlinge verhoudingen van de samenstellende bouwdelen. Het vaststellen van het welstandsbeleid is op grond van de wet een bevoegdheid van de raad. Delft heeft een gecombineerde welstands- en monumentencommissie.

 

Liberalen zijn in beginsel tegen betutteling en regelzucht. Welstand wordt veelal gezien als een vergaande vorm van betutteling en regelzucht. Betutteling en regelzucht kan niet hard genoeg bestreden worden. Vandaar dat in liberale kringen vaak hartstochtelijk stelling genomen wordt tegen welstandscommissies.

 

Delft ontleent haar identiteit echter grotendeels aan de monumentale binnenstad en bijzondere wederopbouw architectuur. Met name de binnenstad is zonder de welstandsbescherming weerloos tegenover de druk op nieuwbouw- en verbouwprojecten. Vertegenwoordigers van bewonersverenigingen uit de binnenstad en Delfia Batavorum pleiten daarom bij mij voor versterking van de monumentendeskundigheid in de welstands- en monumentencommissie.

 

Vanwege het bijzonder monumentale karakter van Delft, de bijzondere waarde voor de identiteit van de stad sta ik in deze specifieke situatie positief tegenover het beschermen van monumentale waarden van de stad met een gecombineerde welstands- en monumentencommissie.