Motie van wantrouwen goed instrument om kabinet naar huis te sturen

Mark Rutte (VVD) diende bij de Algemene Beschouwingen een motie van wantrouwen in tegen het kabinet omdat naar zijn opvatting deze regering weigert te regeren. De motie werd gesteund door SP en PVV. Nu wordt door sommigen de vraag gesteld of een motie van wantrouwen tegen een heel kabinet wel juist is.

Ik vind een motie van wantrouwen een goed instrument om een kabinet dat volgens de opvatting van de volksvertegenwoordiging niet regeert naar huis te sturen. Een motie kan worden ingediend door ieder lid van de Tweede Kamer om een bepaalde wens uit te drukken. Tezamen met het spreekrecht is de motie het instrument van de oppositie om van zich te laten horen en een tegengeluid over het regeringsbeleid hoorbaar te maken.  Doordat de motie makkelijk hanteerbaar is wordt er overvloedig gebruik van gemaakt, nog niet de helft van de ingediende moties wordt aangenomen. De regering is in zijn algemeenheid niet verplicht moties uit te voeren. De motie van wantrouwen vormt daarop een uitzondering. De motie van wantrouwen heeft een verplichtend karakter, de minister of het kabinet dat door een aangenomen motie getroffen wordt dient heen te gaan.

Mark Rutte stelt zich op het standpunt dat deze regering niet regeert, met andere woorden, geen regeringsbeleid voert. Bij de Algemene Beschouwingen staan niet de afzonderlijke portefeuilles ter discussie maar het regeringsbeleid als geheel. Mark Rutte constateerde dat de aanpak van maatschappelijke  problemen met deze begroting wordt opgedragen aan twintig ambtelijke commissies en dat de regering kennelijk zelf geen opvattingen heeft over de richting waarin oplossingen gezocht kunnen worden. Dat betekent dat de Tweede Kamer enkel kan debatteren over de vraag of het uitstellen van de aanpak van maatschappelijke problemen het vertrouwen van de Kamer kan genieten. Een deel van de Kamer deelt de regeringsopvatting van uitstel niet. Wanneer de Tweede Kamer of een deel daarvan geen vertrouwen heeft in de regering over de volle breedte van het gepresenteerde regeringsbeleid dan resteert niets anders dan de motie van wantrouwen tegen het hele kabinet. En zo is het gegaan.

Electoraal blijkt de kiezer een stevige en georganiseerde oppositie te waarderen. Uit de peilingen blijkt de kiezer het indienen van de motie van wantrouwen tegen het kabinet te waarderen met twee zetels er bij. De commotie rondom de motie van wantrouwen leidde er toe dat de VVD al dagen het nieuws domineert en iedereen het er over heeft. De VVD staat midden op het politieke podium. Een motie van wantrouwen is dus een uitstekend instrument om het kabinet naar huis te sturen.   

Ronald Vuijk, wethouder